Fotowoltaika to dla wielu firm pierwszy krok do niższych rachunków. Ma jednak jedną słabość: produkuje energię wtedy, gdy świeci słońce, a nie wtedy, gdy firma jej potrzebuje.
Problem nadwyżek
Instalacja PV daje najwięcej energii w południe, latem i w weekendy. Tymczasem wiele firm:
- najwięcej zużywa rano i po południu,
- w weekendy stoi lub pracuje na pół gwizdka,
- ma szczyt zużycia wieczorem (handel, gastronomia, hotele).
Energia, której firma nie zużyje od razu, trafia do sieci. A sprzedana do sieci jest zwykle warta znacznie mniej niż energia kupowana z sieci w innych godzinach.
Jak firmy rozliczają nadwyżki
Firmy z mikroinstalacją (do 50 kW) mogą korzystać z rozliczenia jako prosument w systemie net-billing: energia oddana do sieci jest wyceniana po cenach rynkowych i zapisywana na depozycie, który obniża kolejne rachunki za energię. Większe instalacje sprzedają nadwyżki na zasadach umownych.
W obu przypadkach wartość nadwyżek zależy od cen rynkowych w chwili oddania. W słoneczne południa, gdy pracują tysiące instalacji PV, ceny hurtowe spadają, czasem do zera lub poniżej. Oddawanie energii właśnie wtedy jest najmniej opłacalne.
Opłaty dystrybucyjnej za energię pobraną później z sieci depozyt nie pokrywa: ta część rachunku zostaje.
Co zmienia magazyn energii
Magazyn energii zatrzymuje nadwyżki z południa i oddaje je firmie po południu i wieczorem. Efekty:
- większa autokonsumpcja: więcej energii z paneli zużywa sama firma, zamiast sprzedawać ją tanio,
- mniej energii kupowanej w drogich godzinach, czyli niższe koszty energii i dystrybucji,
- niższa opłata mocowa, bo energia z magazynu zużyta między 7:00 a 22:00 w dzień roboczy nie jest pobierana z sieci,
- ścinanie szczytów mocy, także w pochmurne dni i zimą, gdy paneli nie wystarcza.
Fotowoltaika, magazyn i kontrakt na prąd
Największy efekt daje połączenie trzech elementów: paneli, magazynu i kontraktu na dostawę prądu dopasowanego do profilu. Zimą, gdy fotowoltaika produkuje mało, magazyn nadal pracuje: ładuje się z sieci w tanich godzinach i oddaje energię w drogich. Dzięki temu nie stoi bezczynnie przez pół roku.
Jak sprawdzić, ile nadwyżek oddajesz
Zanim zaczniesz rozmowy z wykonawcami, sprawdź własne dane. To zajmuje godzinę, a oszczędza złych decyzji.
- Znajdź na fakturze lub w rozliczeniu ilość energii oddanej do sieci i pobranej z sieci w ostatnich 12 miesiącach.
- Porównaj lato z zimą. Duża różnica jest normalna, ale pokaże, ile magazyn będzie pracował z samych nadwyżek, a ile z ładowania z sieci.
- Zajrzyj do aplikacji falownika: często widać tam produkcję i zużycie w ujęciu godzinowym, czyli o której godzinie energia „ucieka” do sieci.
- Zanotuj, kiedy firma pracuje: dni, godziny, przerwy i weekendy. Wieczorny pobór bez produkcji z paneli to miejsce, które magazyn może pokryć.
Jeśli nie wiesz, jak odczytać te pozycje, możesz wysłać nam fakturę, a sprawdzimy je razem z Tobą.
Krok po kroku: od paneli do magazynu
- Zbierz dane: faktury, profil zużycia, dane z falownika, moc instalacji PV.
- Sprawdź rozliczenie nadwyżek: wiedz, jak dziś rozliczasz energię oddaną do sieci i co się zmieni, gdy dołożysz magazyn.
- Ustal cel: czy chodzi głównie o autokonsumpcję, ścinanie szczytów, czy o obniżenie opłaty mocowej. Od tego zależy wielkość magazynu.
- Zapytaj o współpracę z istniejącym falownikiem: sposób podłączenia magazynu zależy od układu instalacji i bywa kosztowny, jeśli wymaga zmian.
- Porównaj oferty na tych samych założeniach: ta sama pojemność, ta sama moc, ta sama gwarancja, ten sam zakres montażu.
- Zapytaj o kontrakt na prąd: bez cen zmiennych w ciągu doby część korzyści z magazynu znika. Wyjaśniamy to w artykule o cenach dynamicznych prądu.
Kiedy magazyn do PV się nie opłaca
Magazyn nie jest rozwiązaniem dla każdego. Zastanów się dwa razy, gdy:
- firma zużywa prawie całą energię z paneli na bieżąco, więc nadwyżek prawie nie ma,
- instalacja PV jest mała w porównaniu z zużyciem, a ruch w firmie przypada na godziny, w których panele pracują,
- profil zużycia jest płaski, bez szczytów i bez drogich godzin, na których można zyskać,
- firma planuje w najbliższych latach zmianę lokalizacji albo mocy przyłączeniowej, co zmieni wszystkie założenia.
W takich przypadkach uczciwa analiza może pokazać, że lepiej poczekać albo wybrać inną inwestycję. To też jest dobry wynik.
Najczęstsze błędy
- Dobór magazynu tylko do mocy paneli, bez patrzenia na to, kiedy firma zużywa energię.
- Brak danych o nadwyżkach: bez nich pojemność to zgadywanie.
- Zapomnienie o zimie: magazyn, który pracuje tylko przy dużej produkcji z PV, stoi przez pół roku.
- Porównywanie ofert tylko po cenie za kWh pojemności, bez gwarancji, zakresu montażu i warunków współpracy z falownikiem.
Jak dobrać magazyn do fotowoltaiki
Pojemność magazynu dobiera się na podstawie:
- mocy instalacji PV i typowej dziennej produkcji,
- ilości nadwyżek oddawanych do sieci (widać je na fakturze lub w aplikacji falownika),
- zużycia w godzinach wieczornych i porannych,
- szczytów poboru i mocy umownej.
Zbyt mały magazyn nie zmieści nadwyżek, zbyt duży będzie się zwracał dłużej. Orientacyjną pojemność pokaże kalkulator, a dokładny dobór doradca zrobi po analizie profilu zużycia.
Najczęstsze pytania
Zwykle tak. Magazyn może współpracować z istniejącą instalacją, choć sposób podłączenia zależy od falownika i układu zasilania firmy. Ocenia to doradca po analizie instalacji.
Tak. Magazyn może ładować się z sieci w tanich godzinach i oddawać energię w drogich oraz ścinać szczyty poboru. Fotowoltaika zwiększa korzyści, ale nie jest warunkiem.
Zależy, w czym leży problem. Jeśli firma oddaje do sieci dużo nadwyżek, kolejne panele pogłębią ten problem, a magazyn go rozwiąże. Jeśli zużycie w dzień jest wyższe niż produkcja, większa instalacja ma więcej sensu. Rozstrzyga profil zużycia, nie ogólna zasada.